
Foto bovenaan: Kindel Media via Pexels
Kort antwoord
Je beenslag is een tweede motor die ondersteunt. Zwem je rustig, dan doen je armen het meeste werk en houden je benen je in balans. Schop je snel en klein met stijve enkels, dan verbruik je veel zuurstof en kom je nauwelijks vooruit.
Je benen zijn een tweede motor
Je benen helpen bij crawl, maar alleen als je ze juist doseert. Bij een sprint gaan ze maximaal, want dan heb je hun kracht nodig. Zwem je rustig, dan geven je armen het grootste deel van de stuwing, en dat doen ze ook zuiniger. Hoe sneller je wil zwemmen, hoe meer die tweede motor moet bijspringen: wie in een Ironman 1:20 per 100 meter wil zwemmen, zet zijn benen ook aan het werk.
In je benen zitten wel grote spiergroepen, en die vragen veel energie. Laat je ze hard werken zonder dat het veel oplevert, dan ben je meteen buiten adem. Daardoor houden veel starters geen 50 meter vol.
Stijve enkels remmen je af
Wat we vaak zien, is een kleine beweging met een hoge frequentie: de benen gaan razendsnel, maar je komt niet vooruit. Lopers en fietsers hebben meestal erg stijve enkels, en daar zit het probleem. Je hebt namelijk zwemmersvoeten nodig, ontspannen en gestrekt, zodat je een soort zweepslag maakt. Bij de neerwaartse slag duwt vooral je wreef het water weg, bij de terugslag naar boven ook je voetzool. Draai je voeten daarbij licht naar binnen, zodat je grote tenen elkaar net raken.
Zwem je ook schoolslag, dan ken je het omgekeerde: daar trek je je voeten op en duwt alleen je zool het water weg. Bij crawl werkt dat niet.
Veelgemaakte fout
Snel en klein schoppen met stijve enkels. Je verbruikt veel zuurstof en komt nauwelijks vooruit.
Triatleten: stilhouden of meedoen?
Triatleten zeggen ons vaak dat ze hun benen niet gebruiken, omdat ze die later nog nodig hebben. Dat snappen we, maar er is een verschil tussen je benen stilhouden en ze rustig laten meedoen. Benen die niets doen, geven je minder balans en zakken daardoor sneller.
Zakken je benen terwijl je wel schopt, zoek de oorzaak dan eerst hogerop. Meestal ligt het aan je hoofd en je heup, en veel minder aan je benen zelf. Hoe je dat oplost, lees je in Hoe lig je goed in het water bij crawl?.
Korte zwemvliezen als hulpmiddel
Korte zwemvliezen helpen hier enorm. Ze nemen de druk van je benen, zodat je sneller aan je ligging en je armen kan werken. Daarna leer je je benen rustiger te houden.
Kies een flexibele korte vin zoals de Powerfin Hook. Stijve vinnen geven meer kracht, maar vragen meer van je enkels; die zijn voor competitiezwemmers. Reken erop dat de overstap van met naar zonder vliezen even wennen is.
Probeer dit in het zwembad
Zwem met korte vliezen beenslag op je zij: onderste arm gestrekt vooruit, bovenste arm langs je lichaam, oor op je schouder. Draai je gezicht naar het water om uit te ademen en terug naar boven om in te ademen. Wissel per baan van kant.
Je beenslag laten bijsturen
Je ziet je eigen voeten niet, dus of je enkels gestrekt zijn, merk je pas als de lesgever het je aanwijst. Kan je al 100 meter schoolslag zwemmen zonder pauze, maar nog geen crawl, dan start je met Start 2 Crawl: 45 minuten in een groep van maximaal 3. Zwem je al 100 meter crawl, dan werk je in Crawl 2 Enjoy verder aan je beenslag. Een privéles kan ook, op een moment dat jou past.
Lees ook: Hoe leer je crawl zwemmen? · Leren zwemmen voor een triatlon
Bekijk alle lessen voor volwassenen
Bronnen
Effortless Swimming, Why Your Kick Is Slowing You Down (B. Ford, 2025). https://effortlessswimming.com/why-your-kick-is-slowing-you-down-and-how-to-fix-it/


