Kort antwoord
Je kind kan vanaf 3 jaar starten met watergewenning: zich veilig voelen in het water, onder water durven en leren drijven. De zwemslagen zelf leert een kind vanaf ongeveer 5 jaar veel sneller. Vroeg starten maakt je kind dus niet sneller een zwemmer. Het maakt je kind wel vertrouwder en veiliger in het water, en dat blijft.
Waarom starten op 3 jaar, als echt leren zwemmen pas rond 5 begint?
Leren zwemmen is meer dan bewegingen aanleren. Voor een kind een slag kan leren, moet het zich goed voelen in het water. Dat is watergewenning:
zonder spanning onder water gaan
in het water leren ademen: uitblazen onder water, inademen boven water
drijven, op de buik en op de rug
vertrouwen krijgen in het water en in de lesgever
De Vlaamse Zwemfederatie plaatst watergewenning rond 3,5 tot 4 jaar en leren zwemmen vanaf 5 jaar. Wij zitten op dezelfde lijn. Het enige verschil: bij ons kan je al vanaf 3 jaar starten met die watergewenning.
De reden is eenvoudig. Hoe ouder een kind, hoe meer het nadenkt in het water, en hoe groter de schrik kan worden. Dingen die basis lijken, zoals je gezicht in het water steken of onder water durven, zijn noodzakelijk. Wie ze niet leert als kleuter, moet ze later alsnog leren, en dan is het moeilijker.
We hebben nu een kind van 9 in de les dat bijna niets durft, omdat het te weinig gezwommen heeft. Andere kinderen van die leeftijd springen gewoon in het water. Dat inhalen kost tijd en moed, voor het kind en voor de ouders.
Leert mijn kind van 4 dan al zwemslagen?
Nee, niet in de echte zin. Rond 5 jaar kan een kind de bewegingen van een zwemslag veel sneller oppikken dan op 3 of 4 jaar. Daarom leren we een kind van 4 geen schoolslagbewegingen aan. De Zwemfederatie plaatst schoolslag zelfs pas rond 6 à 7 jaar: de slag vraagt kracht en coördinatie die een kleuter nog niet heeft.
Wat een kind van 3 of 4 wel leert, maakt het later makkelijker: vertrouwen, ademen, drijven en zich op de rug laten liggen.
Waarom leert een kind eerst op de rug?
Rugslag is de makkelijkste techniek om mee te starten:
Je kind leert drijven.
Het kan vrij ademen, want het gezicht ligt boven water.
Het kan roepen als er iets is.
Dat wil niet zeggen dat een kind alleen rugslag moet kennen. Echt goed zwemmen kan je pas als je zowel op je rug als op je buik vooruit komt. We zien veel kinderen die alleen schoolslag kennen en in paniek raken zodra ze op hun rug draaien. En wie in het water valt of in de zee door een golf wordt omgegooid, kiest niet hoe hij in het water ligt.
Hoe weet ik of mijn kind klaar is?
Elk kind is anders. Leeftijd geeft een richting, maar we kijken altijd naar het kind zelf.
Een vuistregel die je vaak hoort: als je kind kan fietsen, is het klaar om te leren zwemmen. Daar zit iets in. Fietsen vraagt evenwicht, kracht, coördinatie en behendigheid, en die heeft een kind ook in het water nodig. Kan je kind nog niet fietsen, dan kan het wel starten met watergewenning.
Twijfel je? Boek een kennismakingsles. Dat is een privéles van 30 minuten waarin de lesgever met je kind kennismaakt en je daarna eerlijk zegt hoe je best verder gaat.
Wat als mijn kind huilt in de eerste les?
Dat is normaal. Leren zwemmen kan spannend zijn, en jonge kinderen zijn soms nog sterk aan hun ouders gehecht. Een kind dat huilt is niet te jong. Het heeft gewoon wat meer tijd nodig.
Wat helpt, is spelen. Als een kind opgaat in een spel, vergeet het zijn angst. Een paar dingen die in onze lessen werken:
een schattenzoektocht met kleurrijk speelgoed op de bodem
het krokodillenspel: dat is altijd een hit
een magische poort waar de kinderen onderdoor stappen, en zo vanzelf met hun hoofd onder water gaan
samen spelen met andere kinderen, want wat een vriendje durft, wil je zelf ook proberen
Hoe lang duurt een les, en hoe vaak moet mijn kind gaan?
Een les voor kinderen duurt bij ons altijd 30 minuten. Dat is meer dan genoeg. Kinderen koelen in het water sneller af dan volwassenen. Het Amerikaanse Rode Kruis adviseert voor kleuters lessen van 20 tot 30 minuten, in warm water. Belangrijker dan de lengte is dat je kind die 30 minuten beweegt en niet staat te wachten.
Eén les per week is voldoende. Wat veel extra oplevert, zijn turbolessen: in een schoolvakantie meerdere dagen na elkaar les bij dezelfde lesgever. Je kind oefent dan alles in zonder de tijd te krijgen om het te vergeten. Een week tussen twee lessen kan lang zijn voor een kind. We zien het elke vakantie opnieuw: wat een kind in een turboweek leert, blijft hangen en zien we in de reeks daarna terug.
Is mijn kind veilig als het een zwembrevet heeft?
Een brevet zegt dat je kind een bepaalde afstand kan zwemmen. Het is een mooie mijlpaal. Maar zie het zoals een rijbewijs: het bewijst dat je kan rijden, niet dat je nooit in de problemen komt. Blijf altijd in de buurt als je kind zwemt, ook als het een brevet heeft. In Zwembrevet halen: alles wat je moet weten lees je wat een brevet wel en niet zegt.
